دفترهاى تاريخ فلسفه در سدهء 14 تا 18 نگارش تاريخ فلسفه در باختر هنگامى آغاز گشت كه رنسانس آغاز و اين دفترها پيدا شد : 1 - آراء طبيعيه « 35 » از پلوتارخوس . 2 - دفتر ستوبايوس كه گرايش فلسفى دارد نه تاريخى . 3 - استروماتوس « 36 » يا جنگ ( الامشاج ) قديس كلمانس الكساندر يايى ( پايان سدهء سوم ) . 4 - تاريخ فلسفهء ديوگنس لائرسيوس كه وصف تاريخى مىكند و هنوز هم ارزنده است . 5 - خرده‌گيرىها كه سكستوس امپيريكوس كرده است . نخستين تاريخ فلسفه‌اى كه به پيروى از اينها به نگارش در آمده است . « زندگى و خوى و رفتار فيلسوفان و سرايندگان » « 37 » گوالتروس بورلائيوس « 38 » يا والتربورلى « 39 » ( 1275 - 1340 ) است كه نزديك 1330 به نگارش در آمده است و آن در 118 بخش كوتاه است دربارهء فيلسوفان كه او آنها را در آن برگه ( فيش ) بندى كرده است . او از ديوگنس و سنت او گوستينوس و سيسرون گرفته است . غلطها و نادرستىهاى فراوان در آن هست و آن در 1470 در كلونيا « 40 » نخستين بار چاپ شده است . از چاپ 1472 و 1477 از تورنبرگ آن هم ياد كرده‌اند . او را اسكولارخوس « 41 » يا مدرسى هم خوانده‌اند . ( برون 14 و 368 ، پاول ادواردز 6 : 226 ، برهيه 1 : 12 ) . دومين آنها : از بوئنوسگينوس ( يوهانس بابتيستا ) « 42 » شاگرد

--> ( 35 ) - Sur les opinions des philosophes ( 36 ) - Les Stromates ( 37 ) - De vita et moribus philosophorum et Poetorum ( 38 ) - G . Burlaeus ( 39 ) - W . Burley ( Burlegh ) ( 40 ) - Cologne ( 41 ) - Scolarque ( 42 ) - J . B . Boenosgenus